• 24 Ağustos 2019, Cumartesi 0:41
Avukat Sedef KOCAKAPLAN

Avukat Sedef KOCAKAPLAN

HAKSIZ TUTUKLAMA, GÖZALTI VE EL KOYMA SEBEBİ İLE TAZMİNAT HAKKI

Değerli Okurlarım;

Tutuklama, el koyma ve gözaltı gibi tedbirler ceza muhakemesinde “koruma tedbirleri” olarak adlandırılmaktadırlar. Bu tedbirlerin, işlendiği iddia edilen suçlardan ötürü kişi ya da kişiler hakkında yersiz olarak, usul ve yasaya aykırı biçimde uygulanması onları “haksız” hale getirmektedir. Zira bu uygulamalar yukarıda da belirttiğimiz üzere birer “tedbir” mahiyetindedirler ve ancak kanunda belirtilen koşullar oluştuğu takdirde uygulanabilmektedirler. Kanunda belirtilen koşullar oluşmaksızın yahut orantısız bir şekilde uygulanması da bu işlemleri “haksız” kılmaktadır. Bu

            Tutuklama, gözaltı ve el koyma tedbirleri; gerek soruşturma gerekse de kovuşturma sırasında söz konusu olabilmektedir. Bu tedbirlere maruz kalan ve hakkındaki bu tedbirler haksız olarak uygulanan kişiler, her türlü zararlarına karşılık olarak maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptirler. Tazminat verilmesini zorunlu kılan haller kanunda şu şekilde sayılmıştır:

  • Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,
  • Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,
  • Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,
  • Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,
  • Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,
  • Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,
  • Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,
  • Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,
  • Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,
  • Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,
  • Yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan,

 

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, devletten isteme hakkına sahiptirler. Bunun için bu tedbirlere maruz kalan kişi; kesinleşen kararın kendisine tebliğedilmesinden itibaren 3 ay ve her hâlde karar veya hükmün kesinleşme tarihini izleyen 1 yıl içinde tazminat talebinde bulunulabilecektir. Bu süreler geçtikten sonra dava açma hakkı ortadan kalkmaktadır. Dava, zarara uğrayan kişinin/ yani dava açacak kişinin oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde görülür. Örneğin Bitlis’te oturan kişi, bu haksızlığa Ankara ilinde uğramış olsa dahi Bitlis’te dava açacaktır. Tazminat talep edenin ikametgâhında ağır ceza mahkemesinin olmaması halinde en yakın ağır ceza mahkemesi yetkili ve görevli olacaktır.

Haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davası, herhangi bir harç ve gidere tabi değildir. Tazminat istemini içeren dilekçenin yetkili ve görevli mahkemeye verilmesi yeterlidir. Haksız işlemleri gerçekleştirenler her ne kadar kolluk, mahkeme yahut savcılık olsa dahi bu dava devlet aleyhinde açılmaktadır.

Tazminat hesabı ise mahkemece hakkaniyet, kişinin ekonomik durumu ve benzer kıstaslar göz önünde bulundurularak hesaplanmakta olup; bu hususta kesin miktar verilmesi mümkün değildir. Mahkeme, talep edilenin üstünde bir miktara hükmedemeyeceği için dava dilekçesinde talep edilen miktar önemlidir; bu nedenle benzer bir mağduriyet yaşamanız halinde hukuki destek alarak süreci takip etmeniz önem arz etmektedir.

 

                                                                                                                      Esen Kalın..

 

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık