• 12 Ocak 2020, Pazar 11:13
Avukat Sedef KOCAKAPLAN

Avukat Sedef KOCAKAPLAN

Kişilerin Vesayet Altına Alınmasını Gerektiren Haller

Değerli Okurlarım;

Vesayet; kanunda sayılan belli durumlarda kişilerin, öncelikle kendi yararlarına olma üzere korunmaları için işlem ehliyetlerinin sınırlandırılması ve bu yetkilerinin vesayet makamlarına bırakılmasına olanak sağlayan bir düzenlemedir.

Kanunda sayılan vesayet makamları; vesayet daireleri ile vasi ve kayyımlardır.

Vesayet Altına Alınmayı Gerektiren Haller

1- Küçüklük:

Türk Medeni Kanun düzenlemesine göre, velayet altında bulunmayan 18 yaşın altındaki her küçük vesayet altına alınır. Kural olarak 18 yaşında küçükler anne ve babalarının yahut anne veya babalarından birinin velayeti altındadır. Ancak anne ve babanın belli olmaması, ölmüş olması veya anne ve babanın velayet haklarının kaldırılmış olması gibi nedenler küçüğün vesayet altına alınmasını gerektirir.

2- Kısıtlama:

Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı Sebebi ile Vesayet Altına Alınma;

Akıl hastalığı veya zayıflığı sebebiyle işlerinin idaresi veya bakım ve korunma için kendisine yardım gereken ya da başkasının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kişi, yaşı, fark etmeksizin vesayet altına alınır.

Ancak akıl hastalığı veya zayıflığı nedeni ile kişinin vesayet altına alınabilmesi için kanun gereği resmi sağlık kurulundan sağlık raporu alınması gerekmektedir.

Savurganlık, Alkol Veya Uyuşturucu Madde Bağımlılığı, Kötü Yaşama Tarzı, Kötü Yönetim Sebebiyle Vesayet Altına Alınma;

Bu düzenleme önem arz etmekte olup, sadece vesayet altına alınacak kişinin değil; onun bakmakla yükümlü olduğu kişileri de yakından ilgilendiren bir maddedir. Savurganlığı, alkol veya madde bağımlılığı, kötü yaşam tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan, onları ve kendisini zarara uğratan ve bu sebeple sürekli bakıma ve korunmaya ihtiyacı olan her ergin kişi vesayet altına alınır.

Ancak bu hükmü geniş yorumlamamak gerekir.  Bir kimsenin sırf fazla harcama yapıyor yahut alkol tüketiyor olması vesayet altına alınmasını mümkün kılmaz. Kanunun bu düzenlemesine göre kişinin vesayet altına alınabilmesi için savurganlığın kötü bir yaşam tarzının sonucu olması, ciddi oranda olması veya alkol veya uyuşturucu bağımlılığının da gerçek anlamda bir bağımlılık arz etmesi gerekir.  Kısıtlama kararı verilmesi için savurganlığın, kişinin kendisi veya ailesini dara düşürecek, onlara devamlı olarak zarar verecek boyutlarda olması gerekir.

Özgürlüğü Bağlayıcı Ceza Sebebiyle Vesayet Altına Alınma;

Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir ceza alan her mahkum kısıtlanır. Cezanın infazına başladığında bu durum cezanın infazında görevli makam (infaz savcılığı veya cezaevi idaresi) tarafından kendiliğinden vesayet makamına bildirilerek mahkuma vasi atanır.

İstek Üzerine Vesayet Altına Alınma;

Türk Medeni Kanunu ayrıca  kişinin kendi isteği üzerine vesayet altına alınması durumunu düzenlemiştir. Buna göre, ergin kişinin kendisi de yaşlılık, engelli olma, deneyimsizlik veya ağır hastalık gibi nedenlerle işlerini idare edemiyor ve bakıma ihtiyaç duyuyorsa kendisine vasi atanmasını isteyebilmektedir.

Kısıtlama (Vesayet) Kararını Kimler İsteyebilir?

Kişinin vesayet altına alınmasına Sulh Hukuk hakimi karar vermektedir. Vesayet davaları kamu düzenini ilgilendiren davalardır. Bu nedenle menfaati olsun ya da olmasın;  vesayeti gerektiren haller mevcut olduğunda herkes bir kişinin vesayet altına alınmasını talep edebilmektedir.

Kısıtlama ve vasi atanması hususu,  yetkili makamların bildirim beklemeksizin kendiliğinden harekete geçmeleri gereken bir konudur. Ancak hakimliğin vesayeti gerektiren her bir durumu kendiliğinden tespit etmesi imkan dahilinde değildir. Bu nedenle menfaati olsun ya da olmasın herkes bu bildirimi yapabilmektedir; sonrasında gerekli incelemeyi hakimlik kendiliğinden gerçekleştirecek; gerekli durumlarda vesayet altına alınması talep edilen kişileri de huzurunda dinleyerek buna uygun bir karar verecektir.

Haftaya görüşmek dileği ile..


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık