• 29 Mayıs 2019, Çarşamba 15:26
Avukat Sedef KOCAKAPLAN

Avukat Sedef KOCAKAPLAN

TÜRK HUKUKUNDA EVLAT EDİNME MÜESSESESİ -2-

Sevgili Okurlarım;

Bir önceki hafta evlat edinmenin genel koşullarına yer vermiştik. Bu haftaki yazımızda aynı başlığa devam ederek, birlikte ve tek başına evlat edinmeye, kurulan bu ilişkinin hukuksal sonuçlarına ve ortadan kaldırılma şekline yer vereceğiz.

 

  • Birlikte Evlat Edinme

Türk Hukuku’na göre evli olmayan kişiler birlikte evlat edinememektedirler; eşler ancak birlikte evlat edinebilirler. Evli olmakla beraber tek bir eşin evlat edinmesi de mümkün değildir. Yine evli olup da evlat edinecek kişilerin en az 5 yıldan beri evli olmaları yahut 30 yaşını doldurmuş olmaları yasal zorunluluktur. Kanun koyucunun en azından 5 yıllık bir evlilik deneyimi yahut 30 yıllık bir hayat deneyimi aramış olmasındaki maksat, evlat edinmenin ve evlat yetiştirmenin bilincinin oturmuş olabilmesi için asgari düzeyde de olsa tecrübeyi gerekli bulmasıdır.

Eşlerin birlikte evlat edinebilmelerinin tek istisnası, eşlerden birinin diğerinin çocuğunu evlat edinmesidir. Bunun için eşlerin en az iki yıldan beri evli olmaları veya evlat edinecek eşin kendisinin otuz yaşını doldurmuş olması gereklidir.

  • Tek Başına Evlat Edinme

Kişinin tek başına evlat edinebilmesi için bekar olması ve 30 yaşını doldurmuş olması gerekmektedir. Ancak kanunumuzda bu durumun bir istisnası şu şekilde düzenlenmiştir:

“Otuz yaşını doldurmuş olan eş, diğer eşin ayırt etme gücünden sürekli olarak yoksunluğu veya iki yılı aşkın süreden beri nerede olduğunun bilinmemesi ya da mahkeme kararıyla iki yılı aşkın süreden beri eşinden ayrı yaşamakta olması yüzünden birlikte evlât edinmesinin mümkün olmadığını ispat etmesi hâlinde, tek başına evlât edinebilir.”

  • Evlat Edinmenin ve Kurulan İlişkinin Hukuksal Sonuçları

-Ana ve babaya ait olan haklar ve yükümlülükler evlât edinene geçer.

-Evlâtlık, evlât edinenin mirasçısı olur.

-Evlâtlık küçük ise evlât edinenin soyadını alır.

-Evlât edinen isterse çocuğa yeni bir ad verebilir.

-Ergin olan evlâtlık, evlât edinilme sırasında dilerse evlât edinenin soyadını alabilir.

-Eşler tarafından birlikte evlât edinilen ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüklerin nüfus kaydına ana ve baba adı olarak evlât edinen eşlerin adları yazılır.

-Evlâtlığın, miras ve başka haklarının zedelenmemesi, aile bağlarının devam etmesi için evlâtlığın naklen geldiği aile kütüğü ile evlât edinenin aile kütüğü arasında her türlü bağ kurulur. Ayrıca evlâtlıkla ilgili kesinleşmiş mahkeme kararı her iki nüfus kütüğüne işlenir.

-Evlât edinme ile ilgili kayıtlar, belgeler ve bilgiler mahkeme kararı olmadıkça veya evlâtlık istemedikçe hiçbir şekilde açıklanamaz.

-Evlat edinmenin kesin bir evlenme engeli olduğu hususu da önem arz etmektedir. Evlat edinen ile evlatlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında evlenme yasaktır.

Evlât edinme kararı, evlât edinenin oturma yeri; birlikte evlât edinmede ise eşlerden birinin oturma yeri mahkemesince verilir. Mahkeme kararıyla birlikte evlâtlık ilişkisi kurulmuş olur. Evlât edinme başvurusundan sonra evlât edinenin ölümü veya ayırt etme gücünü kaybetmesi, diğer koşullar bundan etkilenmediği takdirde evlât edinmeye engel olmaz.

Evlat Edinme İlişkisinin Ortadan Kaldırılması

Yasal sebep bulunmaksızın rıza alınmamışsa, rızası alınması gereken kişiler, küçüğün menfaati bunun sonucunda ağır biçimde zedelenmeyecekse, hâkimden evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilirler. Örneğin küçüğün anne babasının rızası alınabilecekken keyfi olarak rıza alınmadığı taktirde anne baba mahkemeye başvurarak evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteme hakkına sahiptir. Bu durumda talebi mahkeme değerlendirerek karar bağlayacaktır. Ancak kanunda küçüğün menfaatinin zedelenmemesi gerektiği belirtilmekle; mahkemenin vereceği kararın her zaman olumlu olmayacağı; bu kararın çocuğun menfaati de göz önünde bulundurularak verileceği ifade edilmek istenmiştir.

Evlât edinmenin esasına ilişkin yasal koşullar eksik ise, Cumhuriyet savcısı veya her ilgili evlâtlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilir. Örneğin aradaki yaş farkı 18 olmamasına rağmen sahtecilik yolu ile bu durum gizlenmişse evlatlık ilişkisi sakat demektir ve bu durumu bilen herkes evlatlık ilişkisinin kaldırılmasını isteyebilecektir. Aynı şekilde savcılığa yapılacak şikâyet ile re’sen bu makamlarca harekete geçilecektir.  Noksanlıklar bu arada ortadan kalkmış veya sadece usule ilişkin olup ilişkinin kaldırılması evlâtlığın menfaatini ağır biçimde zedeleyecek olursa, bu yola gidilemez. Yukarıdaki örnek üzerinden gidecek olursak; anne babanın rızası alınmamış ise ve fakat çocuk evlat edinen aileye alışmış; mutluluğunu tesis etmiş vaziyette ise bu eksiklik ilişkinin kaldırılmasına yeterli gerekçe sayılmayacaktır.

                                                                                              Esen Kalın..


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık