• 03 Mart 2019, Pazar 3:36
Başak AYYILDIZ

Başak AYYILDIZ

Bel fıtığı genetik kaynaklı olabilir mi?

“Bel ağrısının nedeni sanıldığı gibi herzaman bel fıtığı değildir, bel fıtığına hiçbir şikayeti olmayan kişilerde de rastlanmaktadır.”

Esasen bel ağrısı; yanlış inançlar, iş stresi, uykusuzluk, genetik, yaşam şekli… gibi birçok faktörün rol oynadığı bir sağlık sorunudur ve bu nedenle kapsamlı şekilde incelenmelidir.

Bel ağrısına neden olabilecek pekçok sebep içinden doğru olanını bulmak iyi bir klinik muayene gerektirir, bir çırpıda MR’a bakıp “bel ağrınızın nedeni bu fıtık” demenin çözüm sağlamadığını artık biliyoruz.

Bel ağrısının nedeni olarak fıtığı gören bir kişi hareket edince, spor yapınca ya da öne eğilince varolan fıtığın daha da kötüleşeceğini, kayacağını ve sonunda cerrahiye mecbur kalacağını düşünür.

Bu nedenle, bel ağrılı hastalar için bel fıtığının nedenlerini anlamak önemlidir.

Bel fıtığının ana sebebi nedir?

Bel fıtığının beli zorlamakla oluştuğu fikri çok yaygındır fakat bel fıtığının mesleğine, konumuna ve yaşına bakmadan pek çok kişide görüldüğüne şahit olan bilim insanları şunu merak ettiler.

“Bel fıtığı hafif işlerde çalışan, zayıf hatta çok genç yaştaki kişilerde de görülüyorsa” acaba altında fiziki zorlama dışında başka bir neden yatıyor olabilir mi?

Bu soruya sağlıklı cevap verebilmek için aynı genetik özelliklere sahip, aynı ortamda büyümüş ancak yetişkin olunca farklı mesleklere yönelmiş tek yumurta ikizlerini incelemeye karar verdiler.

Öne sürdükleri tez şu idi: İkizler fiziksel zorlanma anlamında birbirinden farklı işler yapıyorlarsa MR çektiğimizde bariz bir fark görmemiz gerekir. Eğer, ağır koşullarda çalışan kardeşin

belinde bariz bir fıtıklaşma görürsek o zaman diyebiliriz ki bel fıtığının nedeni ağır ve zorlu çalışma koşullarıdır.

Peki bu araştırmalar nasıl sonuçlandı?

Dünyanın farklı ülkelerinde ikizler üzerinde yapılmış birçok çalışma bulunmaktadır bu çalışmalara göre bel fıtığının oluşumunda meslek ya da çalışma koşulları öne çıkan faktör değildir.

Aşağıda farklı mesleklere sahip ikizlerin MR görüntüleri ile bunların birbirine benzerliği gösterilmiştir.

Bilim insanları bu çalışmalardan yola çıkarak şunları söylediler:

“Aynı genetiğe sahip, erişkin yaşa gelene kadar aynı ortamda büyümüş tek yumurta ikizi kardeşler birbirinden çok farklı mesleklere sahip olsalar da MR sonuçları birbirine benzemektedir. Bu demek oluyor ki; bel fıtığı oluşumunda en önemli ve tek etken fiziksel yüklenme değil genetiğin de büyük bir rolü var. Şimdilerde hangi genlerin bu işte rolü olduğu araştırılmaktadır.

Başka hangi faktörler etkili?

Bel fıtığı oluşumunda genetik mirasımızın önemli olduğunu gösteren bu bilimsel çalışmalar yanında yapılan diğer çalışmaları incelediğimizde genetik dışında şu faktörlerin etkili olduğunu görüyoruz.

Yaş: Otopsi çalışmaları disklerde görülen değişikliklerin 10 yaşında dahi başlayabildiğini göstermektedir.Bel fıtığı görülme sıklığı yaşla beraber artmaktadır bunlar cildimizin kırışması ya da saçlarımızın dökülmesi gibi son derece normal ve tek başına ağrıya neden olmayacak değişikliklerdir.

Cinsiyet: Omurga yapılarında görülen değişiklikler kadınlarda erkeklere oranla daha erken rastlanmaktadır bu genellikle hamilelik sırasındaki yüklenmeye bağlansa da hamilelik geçirmeyen kadınlarda yapılan incelemeler bu tezi çürütmüştür.

Sigara kullanımı: Pek çok çalışma sigara kullanımı ile vücudumuzda görülen yapısal değişiklikler arasında doğru orantı olduğunu göstermektedir. Sigaranın dolaşımda

bulunan kana karışan kimyasallar dolayısı ile doku hasarını tetiklediği bilinmektedir. Benzer mekanizmaların omurgada yer alan bağlar ve diskleri de etkilediği belirtilmiştir.

Fiziksel Zorlama: Çok ağır işlerde çalışıp hiç bel sorunu yaşamayan kişiler ya da bütün gününü oturarak geçirdiği halde bel sorunu yaşayan kişiler bu konudaki yerleşik inançları sorgulamaya neden olmuştur. Omurgamız son derece güçlü bir yapıdır ve omurganızda hissettiğiniz her ağrı oradaki yapıların hasar gördüğü anlamına gelmez. Aksine vücudumuz hangi yaşta olursak olalım üzerine binen aşamalı ve ölçülü yüklenmelere uyum sağlar ve gelişir. Kemiklerimiz, kaslarımız, disklerimiz, vücudumuzdaki tüm dokular uyum yeteneğine sahiptir yeter ki hasar oluşacak noktada ve ağrıyı tümüyle gözardı ederek kapasitelerini aşan bir zorlama olmasın.

Sonuç olarak;

Siz hiçbir şey yapmasanız da genetik, yaş alma, sigara kullanımı… gibi etkenler sonucu bel fıtığınız olabilir. Bu tamamen normaldir ve 20’li yaşlardan sonra artan oranlarda pekçok kişide görülür.

Bel ağrısında doğru teşhis için MR çektirmek şart değildir aksine erken MR çekilmesi yok yere fıtık teşhisi konulup gereksiz yere endişeye kapılmanıza neden olabilir.

Beliniz çok basit bir hareket sonucu aniden tutulmuşsa bunun nedeni büyük ihtimalle kas krampıdır bunun çözümü ise hareketsiz kalmak değil aksine hareket etmektir. Bu ağrıların kaslarınızdan kaynaklandığını bilmek, bir yaralanma olmadığını bilmek sizi rahatlatmalı ve harekete sevketmelidir.

Hareketli kalırsanız belinizin derin katmanlarında yer alan minik kaslar hareketle gevşeme imkanı bulur. Bu şekilde ani gelişen bel ağrısının ortalama 2-3 hafta içinde azaldığını not düşmektedir


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yukarı çık